Husdyr

Sanking av sau på utmarksbeite
Sanking av sau på utmarksbeite (Foto: Ida Gundersen)

Husdyrproduksjonen er den viktigaste produksjonen målt i verdiskaping og sysselsetjing i norsk landbruk. I Noreg er det meir enn 800 000 storfe, over èin million sauer, over 1,5 millionar slaktegrisar, over 4 millionar høner og meir enn 62 millionar kyllingar. Vi har også andre husdyr som hjort, lama, geit, kanin, and, gjess og kalkunar.

Husdyrproduksjonen kan delast inn i to hovudformer:

  • Grovfôrbaserte produksjonar, som mjølkeproduksjon (ku og geit) og kjøtproduksjon (ku, sau og geit), utnyttar i hovudsak lokale arealressursar til matproduksjon og bidreg til å oppretthalde kulturlandskapet gjennom beiting og slått. 
  • Kraftfôrkrevjande produksjonar, som svine- og fjørfeproduksjon.

Husdyrkonsesjon

Husdyrkonsesjonsordninga regulerer det kraftfôrbaserte husdyrhaldet og omfattar all svine- og fjørfeproduksjon. Husdyrkonsesjon skal leggje til rette for at svine- og fjørfeproduksjonen blir spreidd på flest mogleg gardsbruk, og set grenser for kor stor produksjon av svin og fjørfe eit gardsbruk kan ha. Bønder som ønskjer å produsere meir, må søkje om konsesjon for å auke produksjonen.

Bruk skjemaet til høgre når du skal søkje om husdyrkonsesjon, og send søknaden til kommunen. Kommunen innstiller og sender saka vidare til Fylkesmannen, som behandlar og avgjer søknaden. Landbruksdirektoratet er klageinstans, men klagen skal likevel sendast til Fylkesmannen.

Erstatningsordningar og tilskot

Fylkesmannen har ansvar for erstatningsordningar i husdyrproduksjonen, tilskot til førebyggjande tiltak mot rovviltskadar og konfliktdempande tiltak og erstatning for tap av husdyr og tamrein til rovvilt .

Kommunane behandlar søknader om tilskot, gjennomfører stikkprøvekontrollar ved gardsbruk og rettleiar bønder. Fylkesmannen er koordinator og rådgjevar overfor kommunane. Landbruksdirektoratet har ansvar for hovudutbetalingane til bøndene.

Mattilsynet har ansvar for dyrehelse og næringsmiddelkontroll. Landbruksdirektoratet har ansvaret for kvoteordninga for mjølk.

Avvikling av pelsdyrhald

Stortinget har bestemt at pelsdyrproduksjonen skal avviklast innan 1. februar 2025. Pelsdyrbønder kan søkje Fylkesmannen om kompensasjon for pelsdyr og pelsdyranlegg. Landbruksdirektoratet har eigne sider der du som pelsdyrbonde kan finne informasjon om korleis du søkjer om kompensasjon.

Vis meir


02.07.2020

Tilskot til beitenæringa i Nordfjella

Beitelaga i Nordfjella kan søkje om ekstra tilskot til tiltak mot skrantesykje.  

17.06.2020

Tilsyn av dyr på utmarksbeite

Småfe som er på utmarksbeite skal minimum ha tilsyn ein gong per veke og storfe minimum to goner per veke. Tilsynslogg kan nyttast for å sikre dokumentasjon på utført tilsyn med dyra i utmarka gjennom beitesesongen (Dyrevelferdslova).

16.06.2020

Husdyr på beite - hugs bandtvang

Av omsyn til både vilt og husdyr på beite er det bandtvang over heile landet frå 1. april til og med 20. august. I delar av nokre kommunar kan det vere bandtvang heile året. 

09.06.2020

Meld ifrå om du finn kadaver eller spor etter freda rovdyr

Dersom du finn kadaver som du trur kan vere drepe av freda rovdyr, må du melde frå til Statens naturoppsyn (SNO) så raskt som mogleg. Det same gjeld om du finn spor etter eller ser freda rovdyr i beiteområdet.

02.06.2020

Veterinærtenester

Kommunane har etter lov om veterinærar og anna dyrehelsepersonell ansvar for å sørgje for tilfredsstillande tilgang på tenester frå dyrehelsepersonell og organisere klinisk veterinærvakt utanom ordinær arbeidstid.

11.05.2020

Veterinærar og koronasmitte – gjeldande reglar

Landbruksdirektoratet har fått mange spørsmål som gjeld veterinærar i samband med utbrot av korona. I samarbeid med Mattilsynet har dei laga eit notat som svarar på ein del av desse problemstillingane dei har fått.

05.05.2020

Veit du nok om lagring og bruk av hestegjødsel?

På same måte som for all anna gjødsel, er det krav om at hestegjødsel blir lagra og brukt på ein slik måte at det ikkje fører til forureining eller fare for smitte.

04.02.2020

Beitesesongen 2019 i Vestland

Det er ikkje høge tapstal av dyr på utmarksbeite i Vestland samanlikna med tala totalt for Noreg. Tapet av lam var 8 428 (5 prosent), medan det for vaksne sauer var 2 689 (2,6 prosent). Det er noko høgre enn i fjor, men ikkje vesentleg.

09.12.2019

Ny ordning: Pelsdyrkompensasjon

Pelsdyrbønder som har bestemt seg for å avvikle no, kan søke om kompensasjon.

18.10.2019

Sauen og livet

Sauen gjev mat og varme, skapar kulturlandskap og bidreg til biologisk mangfald. Dette var tema for bokbadet «Sauen og livet» i Bergen 15. oktober.

Fleire nyhende