Psykisk helse og rus

Retten til helse- og omsorgstenester likestiller somatisk og psykisk sjukdom, skade eller liding, rusmiddelproblem, sosiale problem eller nedsett funksjonsevne. Kommunane har ei sentral rolle i å identifisere, utgreie, behandle og følgje opp personar i målgruppa.

Eit godt lokalt rus- og psykisk helsearbeid byggjer på samarbeidsstrukturar som fremjar heilskaplege og koordinerte tenester for den enkelte på tvers av fag, tenester og sektorar. Kapasitet, tilgjenge, heilskaplege og samtidige tenester blir vektlagt, og kvalitet, kompetanse og kunnskapsbasert praksis skal prege tenestene. Tenestene skal dessutan organiserast og utformast med tanke på eit brukar- og meistringsperspektiv. 

Samtidige lidingar

Personar som har både eit rusproblem og ei psykisk liding brukar ofte rusmiddel på ein øydeleggande måte. Denne pasientgruppa har fått meir merksemd dei siste åra, men det er likevel mye som manglar når det gjeld utgreiing, behandling og anna oppfølging.

Lokalsamfunnet er ein viktig arena for rusmiddelførebyggjande arbeid. Barnehagar , skular, fastlegar, helsestasjonar, arbeidslivet og ulike fritidsarenaer tek del i arbeidet som skal redusere helseskader og negative sosiale konsekvensar av rusmiddelbruk.

Tverrfagleg innsats

Barn og ungdom med foresatte som blir alvorleg sjuke, skal spesielt takast vare på, også når årsaka er psykiske helseproblem og/eller rusmisbruk. Kommunar og fylkeskommunar skal koordinere innsatsen overfor barn og unge med samansette problem. Fylkesmannen følgjer med på denne tverrfaglige innsatsen.

Fylkesmannens oppgåver er retta mot kommunens tenestetilbod, også i samhandling med spesialisthelsetenesta. Oppgåvene omfattar kompetansehevande tiltak, nettverksbygging, tilskotsordningar, kartleggingar og tilsyn. Fylkesmannen er klageinstans om du ønskjer å klage på helse- og omsorgstenestene du får, eller om du meiner at du ikkje får dei helse- og omsorgstenestene du har krav på.

Tvang

Rett bruk av tvang kan gi menneske verdigheit og sikre at den som er alvorlig sjuk, blir teken vare på av helse- og omsorgstenesta også når han eller ho ikkje kan samtykkje til helsehjelp eller ta ansvar for seg sjølv – dette kan du lese meir om under temaet tvang.

 

Vis meir


25.09.2018

Med mål om likeverdig tilbod – pakkeforløp for psykisk helse og rus

 

Pakkeforløp er standardiserte pasientforløp. Helsedirektoratet har no lansert tre pakkeforløp innan rus og psykiatri. Målet med pakkeforløpa er å sørge for at pasientane får behandlingsforløp med betre samhandling, klare ansvarsforhold og gode overgangar mellom ulike tenester.

 


03.09.2018

Pasientar får meir medhald i klager på vedtak om tvangsmedisinering i psykiatrien etter lovendring

Frå 1. september 2017 blei reglane om tvang endra. Formålet er mindre og riktig bruk av tvang. Pasientar med alvorlege sinnslidingar, som sjølv kan ta stilling til helsehjelpa, kan no nekte helsehjelp dersom dette ikkje fører med seg nærliggande alvorleg fare for eige liv eller for livet eller helsa til andre.


29.01.2018

Fleire årsverk i psykisk helse- og rusarbeid i kommunane

Dette går frem av rapporten «Kommunalt psykisk helse- og rusarbeid 2017: Årsverk, kompetanse og innhold i tjenestene», som SINTEF har utarbeidd på oppdrag frå Helsedirektoratet.


17.01.2018

Meldeplikt for kommunen når ei gravid rusavhengig kvinne blir tvangsplassert i helseinstitusjon

Kommunen pliktar frå 1. januar 2018 å melda frå til barnevernstenesta når ei gravid rusmiddelavhengig kvinne blir tvangsplassert på helseinstitusjon. Meldinga gir barnevernstenesta anledning til å opna undersøking utan den gravide kvinna sitt samtykke.


15.12.2017

Ny lovendring styrker barn sine rettar som pasientar

Frå 01.01.2018 blir barn si rett til medverknad og medråderett etter pasient- og brukarrettslova styrka, og helsepersonell får plikt til å ta hand om barn som pårørande til søsken


07.11.2017

Psykologer i dei kommunale helse- og omsorgstenestene

Helsedirektoratet har kunngjort tilskotsordninga «Psykologer i de kommunale helse- og omsorgstjenestene». Målet med ordninga er å styrke kvalitet og kompetanse i det heilhetlige og tverrfaglige kommunale arbeidet innan psykisk helse og rus, samt vold- og traumefeltet.


20.07.2017

Rett til advokat ved tvangsmedisinering


30.06.2017

Tilsyn med psykisk helsevern i Helse Vest

Fylkesmennene har ført tilsyn med tenester til personar med psykisk liding og mogeleg samtidig rusliding ved allmennpsykiatriske poliklinikkar våren 2017.


16.01.2017

Tilskot til kommunalt rusarbeid

Helsedirektoratet har kunngjort tilskotsordninga «Kommunalt rusarbeid». Målet for ordninga er auka kapasitet og varig kapasitetsvekst i kommunen sine tenester, slik at mennesker med rusmiddelrelaterte problem får eit heilskapleg, tilgjengeleg og individuelt tilpassa tenestetilbod.


05.01.2017

Psykologer i dei kommunale helse- og omsorgstenestene

Helsedirektoratet har kunngjort tilskottsordninga «Psykologer i de kommunale helse- og omsorgstjenestene». Målet med ordninga er å styrke kvalitet og kompetanse i det heilhetlige og tverrfaglige kommunale arbeidet innan psykisk helse og rus, samt vold- og traumefeltet.


Fleire nyhende