Jordvern

Vi treng dyrka og dyrkbar jord for å sikre matforsyning på lang sikt. Derfor bør vi i størst mogleg grad unngå å byggje vegar, bustader og industribygg på dyrka mark. Jordvern inneber å sikre at den beste jorda framleis blir brukt til å dyrke mat og ikkje omdisponert til andre formål.

Presset på matjordareal varier frå fylke til fylke

Utfordringane på dette området varierer mykje frå region til region, med overskot av areal, attgroing og dårleg vedlikehald i enkelte område, og underskot, nedbygging, mangel på areal å spreie husdyrgjødsel på og høge leigeprisar i andre område.

I nasjonal jordvernstrategi har Stortinget fastsett eit mål om at den årlege omdisponeringa av dyrka jord må vere under 4000 dekar.

Dei delane av landet med byar og tettstader som veks mest, har også dei mest produktive jordbruksområda. Dei siste 50 åra er det omdisponert meir enn ein million dekar jordbruksareal til andre formål. I arealplanlegginga må utbyggingsbehov, transportsystem, grønstruktur, friluftsinteresser, biologisk mangfald og kulturminnevern vurderast samla.

Vis meir


02.10.2019

Jordvernmålet nådd for fyrste gong i Møre og Romsdal

For første gong har Møre og Romsdal i 2018 nådd sitt regionale jordvernmål på omdisponering av mindre enn 200 dekar dyrka mark. Etter nokre år med mykje nedbygging, så ble det i 2018 vedtatt nedbygging av 183 dekar dyrka mark. No må målet vere å halde omdisponeringa av matjord på eit lavt nivå også i dei komande åra.

29.03.2019

Sunndal kommune - kandidat til nasjonal jordvernpris

Eitt av tiltaka i nasjonal jordvernstrategi var å etablere ein nasjonal jordvernpris, noko som skal bidra til å auka merksemda om jordvern. Fylkesmannen i Møre og Romsdal har fått i oppdrag frå Landbruks- og matdepartementet til å føreslå kandidatar frå Møre og Romsdal. Etter ei samla vurdering har Fylkesmannen føreslått Sunndal kommune som fylkets kandidat.

26.01.2019

Håndbok «Jordmassar – frå problem til ressurs. Ta vare på matjorda»

Ny handbok skal bidra til at matjorda blir tatt vare på i tilfelle areal blir omdisponert til andre føremål enn jordbruk. På den måten kan jordressursen oppretthaldast, slik at den kan brukast til matproduksjon i framtida også.

18.01.2019

Oppdatert verktøy for å rekne ut omdisponert jordbruksareal

Norsk institutt for bioøkonomi (NIBIO) har på oppdrag frå Landbruksdirektoratet oppdatert eit nyttig verktøy for kommunane, for å rekne ut omdisponert jordbruksareal, den såkalla KOSTRA-applikasjonen. Den nye versjonen av dette verktøyet kan for første gong brukast i 2019 og skal gje ein enklare og sikrare måte å rapportere på.

18.01.2019

Medhald i 2 klagesaker – jordvern

Fylkesmannen i Møre og Romsdal har fått medhald i 2 klagesaker, ei i Ørsta og ei i Skodje kommune. Begge sakene handlar om bygging av hus nr. 2 på landbrukseigedom. Sakene har viktige, prinsipielle moment, som kommunane i Møre og Romsdal bør leggje til grunn i si handsaming i både dispensasjonsvurdering og vedtak i liknande saker.

17.01.2019

Mykje matjord i fare for nedbygging i Møre og Romsdal

Det er stor aktivitet i arealplanlegginga rundt om i Møre og Romsdal, og ein del planlagte tiltak byr på interessekonflikter mellom bruk og vern. Fylkesmannen har myndigheit til å fremje motsegn til planer som bryt med viktige nasjonale interesser, blant anna bevaring av matjord. Her kjem ei oversikt over 6 kommuneplanar og vår landbruksfaglege vurdering av desse.

05.10.2018

Presisering av jordvernet sin betydning og Fylkesmannen si rolle i plansaker

Landbruks- og matminister Bård Hoksrud sendte 1. oktober 2018 ut brev til alle fylkesmenn med presisering av jordvernet si betydning og korleis Fylkesmannen skal vurdere jordvernet i kommunale plansaker. Brevet er eit ledd i oppfølging av regjeringa si jordvernstrategi, og må sjåast i samanheng med den oppdaterte strategien, som blir lagt fram i høve statsbudsjettet.

20.06.2018

Møre og Romsdal toppar verstingliste

Dei endelege tala frå KOSTRA syner at 4025 dekar jord vart vedtatt nedbygd i 2017 i Noreg. Møre og Romsdal er det fylket som byggjer ned mest matjord i heile landet, med 734 dekar dyrka jord. Bustad- og vegbygging er hovedårsaka til det omfattande tapet av viktig matproduserande landbruksareal.

31.05.2018

Medhald i 3 klager – jordvern

Fylkesmannen i Møre og Romsdal har fått medhold i 3 klagesaker, der alle hadde viktige, prinsipielle moment, som kommunane i fylket bør leggje til grunn i si sakshandsaming i dispensasjonsvurdering og vedtak. Dette gjeld drifts- og miljømessige ulemper, presedensverknad og fritidsbustad på dyrka mark med vilkår.

07.03.2018

Verdiset jordbruksareal og dyrkbar jord i konsekvensanalyser

Ein rapporten NIBIO har utarbeidd på oppdrag frå Vegvesenet gir utfyllande skildring av bakgrunnen for verdiklassifiseringene og kartgrunnlaget dei er bygd på, samt bakgrunn for vurdering av påverknad.

Fleire nyhende